Đau rát do kiến ba khoang nhưng bị nhầm là Zona, bác sĩ chỉ cách phân biệt

28/03/2022
Bệnh nhi bị đau rát, nổi đám đỏ và được chẩn đoán mắc bệnh Zona, tuy nhiên sau bôi và uống thuốc tình trạng của trẻ không đỡ.

Bé L.V.L (2017, ở Hà Nam) xuất hiện tổn thương da 3 ngày trước khi đến khám tại Bệnh viện Nhi Trung ương. Ban đầu, trẻ xuất hiện vài đám đỏ da rải rác ở vùng mặt, sau đó thương tổn xuất hiện ở nhiều vùng da khác như cổ tai, da sinh dục, kèm theo trẻ đau rát.

Gia đình đã đưa trẻ khám ở y tế cơ sở, chẩn đoán trẻ mắc bệnh Zona, được kê thuốc bôi và uống. Tuy nhiên, thương tổn không đỡ mà càng lan ra nhiều vùng da hơn. Bố của L. cho biết, gia đình có 2 bé nữa cũng bị bệnh tương tự. Các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương đánh giá, biểu hiện da của bé L. là bệnh Viêm da tiếp xúc do côn trùng hoặc tên gọi khác “Viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang”.

Một số đặc điểm của kiến ba khoang

Loài côn trùng này có thân mình thon, dài như hạt thóc, có hai màu đỏ cam và đen, tạo thành các khoang đỏ cam và đen xen kẽ, hình dáng giống con kiến nên được gọi là kiến ba khoang, hoặc một số tên gọi khác trong dân gian: kiến lác, kiến cằm cặp, kiến cong đít…Loại kiến này thường sống ở ruộng lúa, vườn cây, cỏ mục, bãi rác, công trình xây dựng, chúng xuất hiện nhiều vào mùa mưa, mùa ẩm, chúng rất thích ánh sáng đèn ban đêm, đặc biệt bóng điện cao áp.

Đau rát do kiến ba khoang nhưng bị nhầm là Zona, bác sĩ chỉ cách phân biệt
Bé L bị kiến ba khoang đốt.

Kiến ba khoang gây bệnh cho người thông qua bám đậu vào khăn mặt, quần áo, giường chiếu chăn màn…hoặc chúng tiếp xúc trực tiếp vào da. Bệnh thường xuất hiện ở vùng hở như: mặt, cổ ngực, vai, gáy, tay chân, sau khoảng vài giờ tiếp xúc với kiến khoang. Mức độ bệnh phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc và nồng độ chất tiết của kiến ba khoang.

Biểu hiện của kiến ba khoang đốt là trẻ bị rát đỏ thành vệt, thành đám nền hơi cộm, trên có mụn nước hoặc mụn mủ li ti, vùng trung tâm thương tổn hơi lõm màu vàng nâu, hình tròn hoặc bầu dục. Thương tổn tiếp tục xuất hiện mặc dù không còn hiện diện của kiến ba khoang do trẻ tiếp tục va quệt từ vùng da bệnh sang vùng da lành, những vùng nếp gấp còn thấy hình ảnh điển hình “tổn thương dạng hôn” (kissing lesion).

Đau rát do kiến ba khoang nhưng bị nhầm là Zona, bác sĩ chỉ cách phân biệt
Tổn thương dạng hôn

Trẻ ngứa, rát bỏng hoặc đau tại chỗ nên có thể quấy khóc hoặc sờ chạm vào tổn thương gây lây lan. Thương tổn trên diện rộng trẻ có thể sốt nhẹ, nổi hạch lân cận.

Kiến ba khoang đốt thường bị nhầm lẫn thành bệnh Zona. Các bác sĩ cho biết, bệnh Zona thường gặp ở những trẻ đã từng bị thủy đậu, với dấu hiệu cảnh báo như đau nhức dọc theo dây thần kinh ở nửa người, nơi vùng da chuẩn bị nổi thương tổn. Thương tổn đặc trưng là mụn nước mọc thành chùm ở một bên cơ thể.

Xử trí sau khi phát hiện tiếp xúc với kiến ba khoang

Bạn cần loại bỏ ngay kiến ba khoang nếu phát hiện được, không dùng tay trần để bắt, giết, miết, nên thổi hoặc dùng găng tay, tờ giấy để loại bỏ chúng.

Rửa vùng tiếp xúc bằng nước sạch và xà phòng, sau đó dung thuốc sát trùng nhẹ như povidone iodine. Tuyệt đối không tự ý bôi đắp các loại tự chế, ví dụ: nhai gạo nếp, đậu xanh, kem đánh răng hoặc một số loại lá cây… làm bệnh nặng thêm và bội nhiễm.

Theo các bác sĩ, nếu thương tổn nhẹ, chỉ là những vệt đỏ khu trú, xử trí ban đầu tốt, khoảng 2-3 ngày bệnh đỡ. Nếu thương tổn nặng, lan rộng, đặc biệt ở những vị trí quanh mắt, hoặc có biểu hiện bội nhiễm nên đưa trẻ đến cơ sở y tế, tốt nhất là khám chuyên khoa da liễu.

Tại bệnh viện, trẻ sẽ được xét nghiệm và chẩn đoán. Hầu hết không cần thiết phải làm xét nghiệm trừ một số trường hợp đặc biệt. Thông thường bác sĩ chuyên khoa da liễu nhận diện thương tổn đặc trưng để chẩn đoán bệnh

Về điều trị, trẻ được kê đơn thuốc điều trị và theo dõi tại nhà:

Thuốc bôi tại chỗ, tùy thuộc vào mức độ bệnh, giai đoạn bệnh mà bác sĩ chỉ định thuốc cũng như dạng bào chế cho phù hợp: Thuốc dạng dung dịch hoặc thuốc dạng cream có chứa corticosteroid, kháng sinh hoặc phối hợp cả hai. Thuốc toàn thân: giảm ngứa, giảm đau, hoặc kháng sinh khi có dấu hiệu bội nhiễm

Một số rất ít trẻ cần nhập viện, chỉ khi thương tổn lây lan diện rộng, ảnh hưởng đến chức năng các hốc tự nhiên, bội nhiễm nhiều kèm theo sốt…

Cách phòng tránh bệnh Viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang

- Nhận biết loại côn trùng kiến ba khoang để tránh tiếp xúc, hoặc biết xử trí ban đầu

- Đề phòng kiến ba khoang bay vào nhà (hạn chế mở cửa nhiều, đặc biệt là nhà gần cánh đồng, nhiều cây cối, gần bóng đèn cao áp)

- Tránh đứng dưới bóng đèn sáng nơi công cộng, tắt bớt ánh sáng không cần thiết.

- Quần áo, khăn mặt phải giũ mạnh trước khi dung, phơi quần áo trẻ không lộn phơi mặt tiếp xúc với da ra ngoài.

- Không dùng tay trần để bắt giết miết kiến ba khoang. Rửa ngay bằng nước sạch và xà phòng hoặc nước muối loãng khi thấy rát ngứa ở một vùng da.

Chăm sóc trẻ bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang

Trẻ vẫn được tắm gội hàng ngày, tránh quệt từ thương tổn sang vùng da lành của trẻ hoặc da người chăm sóc. Nên cho trẻ mặc quần áo dài mỏng, chất liệu thấm, mát. Chế độ ăn uống của trẻ bình thường, không kiêng bất kì loại thức ăn nào. Trường hợp nếu thương tổn nhiều, lan rộng, nên cho trẻ nghỉ học để kiểm soát bệnh và tránh lây cho trẻ khác.

Ngọc Trang

Nguyên nhân dậy thì sớm ở trẻ, bác sĩ khuyến cáo ‘bố mẹ chớ ngó lơ’

Nguyên nhân dậy thì sớm ở trẻ, bác sĩ khuyến cáo ‘bố mẹ chớ ngó lơ’

Dậy thì sớm nếu không được điều trị kịp thời, bé gái khi trưởng thành chiều cao có thể thiếu hụt 12 cm, với bé trai là khoảng 20 cm. Dậy thì sớm cũng là một trong những dấu hiệu thể hiện sự bất thường trong cơ thể trẻ.

Sức khỏe liên quan khác